Balkan ve Akdeniz mutfaklarının karması. Yunanistan’da dışarıda yemek yemek bizim ülkemiz gibi yaygın. Taverna ve Estiatorio (tavernadan daha gösterişli, lüks yerler) yaygın.
Kos’ta sirtaki yapabileceğimiz bir taverna bulamadık ama Yunanistan’a giden herkes bir kez denemeli.
Yemek kültürü Türkiye ile neredeyse birebir olduğu için yazması ve deneyimlemesi kolay bir konu oldu sözlüğünüze Yunan karşılıklarını ekleyeceğiniz bir yazı .
Yunanistan’da kahvaltı
- Greek kahvaltı – Yunan kahvaltısı : yumurta, domates, zeytin, feta peyniri, kahve ya da çay, marmelat, bal, süzme yoğurt.
- Sabah kahvaltısı dahil tüm yemekleri bize bu kadar benzer başka ülke yoktur ; kahvaltıda domates, salata, bal, süzme yoğurt, zeytin, yumurta, hindi füme, çilek marmelatı, tereyağ, portakal suyu, kahve tüketiyorlar.
- Bir çok mekanda Continental Kahvaltı görebilirsiniz: “kıta kahvaltısı” , 19. yüzyılın ortalarında İngiltere’de ortaya çıkmış. İngilizler için “the continent”, anakara Avrupa ülkelerini ifade eder. “kıta kahvaltısı”, Fransa ve Akdeniz gibi yerlerde karşılaşacağınız kahvaltı türünü tanımlar ; peynir, jambon, füme hindi, portakal suyu, yağ, kahve ya da çay bulunuyor.
- Mekanlarda kahvaltı fiyatları genelde 7,5€’ dan başlıyor ortalama 10-12 €.
- Kos’un balı meşhur, bal Yunanca Méli demek, ismimin kökeni de buradan geliyor. Yunanistan’da bal meyve ağaçlarının ve narenciye ağaçlarının nektarından elde ediliyor ; limon, portakal, turunç ağaçları, kekik balı ve çam balı gibi.
- Peynir türleri ; Feta, Kasseri, Kefalotyri, Graviera, Anthotyros, Manouri, Metsovone, Ladotyri Mytilinis (zeytinyağlı peynir), Kalathaki (Limnos adasına özgü), Katiki Domokou, Mizithra, Kos’ta en sevilen peynirlerden biri Xinomyzithra – ekşi peynir.
- Feta, Yunanistan’ın beyaz peyniridir. %70 koyun, %30 keçi sütünden yapılıyor.
- Saganaki peyniri olarak ünlenmiş Yunan hellim peyniri, sahanda kızartılmaya uygun bir peynir.
Yunan Yemekleri
Öne çıkan sebzeler ; domates, patlıcan, patates, yeşil fasulye, bamya, biber ve soğan.
- Musaka : Musakka
- Tzatziki : Cacık
- Koulouri : Simit, Thessalonikis Selanik’in geleneksel bir sokak lezzeti
- Gemista :Dolma
- Gyros : Yunan döneri
- Suvlaki : Çöp şiş
- Keftedes / Keftedakia : Köfte
- Pastiçiyo : Fırında beşamelli makarna
- Horiatiki : Yunan salatası: domates, salatalık, soğan, beyaz peynir ve zeytin ile hazırlanıyor.
- Bugaça :Börek
- Papucakia : Karnıyarık
- Tiropita & spanakopita : peynirli ve ıspanaklı börek
- Stifado : soğanlı ve etli yahni
- Dolmades/Dolmadakia : Sarma dolması
- Kolokithokeftedes : Kabak köftesi
- Feta Saganaki : un ile kaplanmış ballı beyaz peynir
- Kefalotiri Saganaki : Kızartılmış peynir
- Tirokroketes : kızartılmış top peynir
- Taramosalata (Tarama) : balık yumurtasından yapılan meze. Yapımında en çok sazan veya alabalık yumurtaları kullanılır.
- Fasolada : fasulye
- Giouvetsi : Güveç
- Loukoumades : lokma
- Papoutsakia : karnıyarık
- Kokkinisto domates sosunda pişen dana, patates yemeği.
- Gigandes Plaki büyük fasülye
- Tirokroketes : peynir kızartması
- Loukaniko : domuz veya kuzu etinden yapılır, portakal kabuğu, çeşitli kuru otlarla tatlandırılmış tütsülenmiş bir Yunan sosisi.
- Saganaki kase: saganaki peyniri
- Bouyourdi, pişirilmiş feta ve kasseri peyniriyle, domates, acı biber, zeytinyağı ve kekikten oluşan bir meze.
Yunanistan İçecekleri
- Frappe : hazır kahve, su, şeker ve sütten yapılan buzlu kahve.
- Ellinikos : Yunan kahvesi, Kahve fiyatları 2-5€ arasında.
Yunanistan tatlıları
- Amigdalota : Bademli kurabiye
- Kadaifi :Kadayıf
- Loukoumades : lokma
- Revani
- Simigdalenios Halvas : İrmik helvası
- Baklavas :Baklava, Baklavalarına bal, zeytinyağı, çikolata koyuyorlar ve hem taze hem kutulanmış satıyorlar.
- Galaktobureko : laz böreği
- Glika tou koutaliou : Kaşık tatlısı diye çevriliyor ama bildiğimiz reçele bu ismi veriyorlar.
- Amygdalota, dışı gevrek içi yumuşak üzeri dilimlenmiş badem parçaları ile süslenmiş bir çeşit kurabiye.
- Pasteli, bal ve susamla yapılan ceviz, badem ve antep fıstıklısı bulunuyor.
- Madolato : lugat
Yunanistan Birası
- Yunanistan’ın en meşhur 3 bira markası olan Mythos, Alfa ve Fix. Açık renkli ve kolay içimiyle Mythos, Yunanistan’ın en sevilen bira markası. Alfa ise daha güçlü bir aromaya sahip. Ben hakkımı Mythos’tan yana kullanıyorum.
- Chios Fresh Beer Sakız Adası’na özgü .
- Kültürleri Italyan ve Osmanlı kültüründen esinlenerek oluşmuş ; içkileri aperatifler, likörler, sindirimi kolaylaştırıcı olarak ayırabiliriz, İtalyanlarda olduğu gibi yemekten sonra digestifs – şindirimi kolaylaştırıcı Mastika, Metaxa vb likörleri içiyorlar.
- Metaxa İçerisinde brendi, şarap ve özel bitkisel aromalar bulunan bir çeşit Yunan içkisi, çoğunlukla kahve yanında ya da yemek sonrasında digestif olarak tüketiliyor.
- Reçina : Beyaz Yunan şarabı
- Rakomelo : ballı Yunan rakısı
- Çipuro ve Uzo :Yunan Rakıları
- Mastika : Damla sakızından yapılır, Ege’nin Sakız Adası adasında yetiştiriliyor.
- Cretan tsikoudia : Girit adasına özgü rakı
Bir sonraki Yunan adası gezimizde görüşmek üzere.