Chalga – Pop folk

  • Bulgar müzik türü. 
  • Chalga ya da pop-folk, Bulgar müziğinin (Bulgar etno-pop türü) ve ayrıca Yunanca, Türkçe ve Arapça’dan ilham alan bir dans müziği türü.

Populer Chalga sanatçıları

  • Azis
  • Preslava
  • Andrea
  • Alisia
  • Debora
  • Desi Slava
  • Galena
  • Galin

Chalga kelimesinin Türkçe kelime Çalgı( müzik aleti )dan gelmesinin şokunu yaşıyorum hala … Çoğu şeyin Türkçeden geçtiğini görebilirsin. Kültürlerinin bizim kültürümüz üstüne kurulu oldğunu görmek

Beş yüzyıllık Osmanlı varlığı etkisini tabiki Bulgaristan sanatında da gösterdi. Balkan mutfağını, müziğini, dilini etkiledi. Milletler yeni bir bilinmeyen kültür ve dine uyum sağlamak zorunda kaldı. Balkanlar, banitsa (burek) gibi hamur işleri veya gelinin bir tür ‘kaçırılmasını’ içeren düğün ritüelleri gibi birçok kültürel yönü paylaşıyor. Müzikte en çok etkilenilen şey oryantal melodiler ve koreografi ile Roman enstrümanları ve ritimleri.

Chalga, modern dans ritimlerini Balkan, Çingene ve Orta Doğu ritimleriyle birleştirir. 

  • Chalgadzhiya = Çalgıcı
  • Komünist dönemde : Chalga müziği, komünist yönetimin çöküşüyle birlikte 1989’a kadar ortaya çıkmadı.  İnsanlar artık kimsenin onlara ne dinleyeceklerini söyleyemeyeceği gerçeğine sevinmeye başladı ve chalga ortaya çıktı.
  • Bulgar birine chalga sevip sevmediğini sorarsanız size ya çok ezik bir alt kültür olduğunu ya da çok sevdiğini söyleme ihtimali yüksek.
  • Chalga şarkıları, ayrılığın duygusal acısı veya aşık olmanın sevinci gibi konuları ele alıyor.

Chalga playlistim (çoğu Bulgarın bilmediği iyi chalga müziklerine sahip playlist olmuş) – Bulgar arkadaşlarım parti için benden playlist istiyor öyle bir playlist yani..

https://open.spotify.com/playlist/2qnQQmz5uHn72XrD5LXD1o?si=ZYP1QSudQhO3NZEtcK5S3g&utm_source=copy-link

Benim dinlemekten keyif aldığım bir kaç chalga parçası

  • Galena – 100 zhivota
  • Galin 112
  • Emrah Angazhimenti
  • Toi Danna
  • Galin SOS
  • Preslava Moeto Slabo Myasto
  • Preslava Nishto Drugo
  • Tita Antilopa
  • Alisia Cherno kafe
  • Azis Ledena Kralica
  • Andrea Dokrai
  • Erik Moya Li Si
Serdar Ortaçın bulgarca şarkı söylediğini yeni öğreniyorum mesela.

Chalga sadece bir müzik türü değil, kıyafetler, eğlence tarzıyla, yaşam tarzıyla bir alt kültür yarattı. 

Akılda kalıcı melodileri ve silikon her şeyiyle komünizm sonrası Balkanlar’ı kasıp kavuruyor. Tabi Bulgaristan’ın post-sosyalist gerçekliğiyle ilgili alçak, utanç verici ve yanlış olan her şeyi sembolize eden chalga’nin devam eden popülerleşmesine karşı bir isyan eden bir çok Bulgarda var.

90ların başında pop-folk müziği ve onun yaşam tarzı, bölgenin yeni doğmakta olan demokrasisinde kapitalizm ve kanunsuzluk arasındaki evlilikten doğan mafya egemen yeni zengin sınıfla ilişkilendirildi, ancak zamanla ana akım oldu.

Chalga çekici, çünkü kararsız komünizm sonrası fakir bulgaristan halkının büyük çoğunluğunun ulaşamayacağı ihtişam ve lüks bir yaşam tarzı sergiliyor. Bastırılmış toplum ve yoksulluğun kendini dışavurumunun chalga olmasına şaşmamak gerekiyor bu yüzden.

1990ların başında Chalganın ilk zamanlarında şarkıların çoğu, sözlerinin Bulgarcaya çevrildiği, aslında ünlü Sırp, Yunan veya Türk hitleri idi.  Son yıllarda bu uygulama terk edildi.

Chalga, Sırbistan’da Turbo-folk, Yunanistan’da Laiko, Romanya’da Manele veya Arnavutluk’ta Tallava olarak bilinen Balkan halk müziğinin Bulgar versiyonu.

Hatta Whose is this song? adlı belgeselde insanlar Katibim şarkısının hangi ülkeye ait olduğunu tartışıyor.

Bu, bir şarkının farklı dilleri konuşan ancak benzer kültürü paylaşan insanlar arasında nasıl yayılıp dönüşebileceğini gösteriyor .

Chalga, 90’larda video kliplerin çekilmesiyle tamamen popüler hale geldi.  Batı’daki MTV’ye çok benzer şekilde, Bulgar yapımcılar müzik kliplerinin kablolu TV’de, kulüplerde ve kafelerde tanıtmak için gerekli olduğunu fark etti.

Benim de görme fırsatımın olmadığı değişik bir huyları var ,chalga için cluba gittiğinde peçeteyi paketlerinden alıp havaya atan insanlar. Havaya para atmanın ucuz yollu bir taklidi. Diskoda bir paket peçete gerçek fiyatından on kat daha pahalı olduğu için, bir bakıma gerçek bir para atma olayı diyebiliriz.

Doğal olarak, bir yere ait olmayı arzulayan Balkan insanının hayal kırıklığı ve bağımsızlığını kutlamasından Chalga doğmuştur. Kendini bulmak istediği yer ister Sovyet sonrası ülkelerden, ister Osmanlı sonrası devletlerden veya Avrupa ülkelerinden oluşan bir topluluk olsun, Bulgaristan yeni bir çağa girmek istedi. Chalga bir sonuçtur, Bulgar halkının kendinde bulmaya çalıştığı mücadele ve kimlik oluşumuyla başa çıkma aracıdır.


Leave a comment